# taz.de -- OHAL'de Nevruz: Bahar ve direniş
       
       > Newroz kutlamaları bu sene hayati derecede öneme sahip. Yasaklansalar
       > bile engellemelere karşın ateşler yakılacağı tahmin ediliyor.
       
 (IMG) Bild: Diyarbakır'da Newroz, 2009.
       
       Kültürel, tarihi ve politik anlamıyla Kürtler için özel bir anlam ifade
       eden Newroz kutlamaları bu sene hayati derecede öneme sahip. 17 Mart’da
       Nusaybin’den başlatılacak finali ise 21 Mart’ta Amed (Diyarbakır) ve Van’da
       planlanan Newroz için 33 merkeze başvuru yapıldı.
       
       HDP Grup Sözcüsü Osman Baydemir 2017 Newrozu’nun önemini şöyle vurguladı:
       “Newroz ateşi söndürülmeye kalkışılmasın. Newroz ateşi karanlıklara ışık
       tutar. Böylelikle hiçbir Newroz etkinliğinin yasaklanmamasını talep
       ediyoruz.“
       
       Açıklamanın yapıldığı saatlerde Türkiye’deki Olağanüstü Hal uygulamasının 3
       ay daha uzatıldığı açıklandı. Gerek referandum için yapılacak çalışmaların
       gerekse Newroz kutlamalarının OHAL süreci devam ederken yapılmasının
       yaşanacak sıkıntıları da beraberinde getireceği kaygısı var.
       
       Çünkü OHAL sürecinde açık alanda yapılmak istenen basın açıklamaları dahi
       engellerle karşılanıyor. Newroz kutlamalarına izin verilip verilmeyeceği
       ise henüz net değil. Kürtlerin Newroz kutlamalarına ilişkin hafızaları
       yoklamakta fayda var.
       
       ## Zalime karşı örgütlenme
       
       Med İmparatorluğu dönemindeki efsaneye göre; zalim imparator Dehak’ın
       omzunda yılan başı şeklinde yara çıkar ve bunun ilacı ise her gün iki Kürt
       gencinin beynidir. Demirci Kawa Kürtleri Dehak’a karşı örgütler. Ellerinde
       meşalelerle dağlardan inip Dehak’ın kafasını keser. Baharın gelişi ve
       dirilişin sembolü olarak görülen Newroz zalim Dehak’a karşı çıkan Demirci
       Kawa efsanesine atfedilerek, Kürt illerinde geleneksel olarak dağlara
       çıkılıp yakılan ateşlerle kutlanırdı.
       
       12 Eylül’ün ardından PKK öncü kadrosu Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi’nde akıl
       almaz işkencelere maruz kaldı. Bu işkencelerde 34 kişi öldü, yüzlercesi
       sakat kaldı. Yaşatılan zulme karşı PKK kadroları direnişe geçti.
       
       1982’de Diyarbakır Cezaevi’nde PKK’li tutuklu Mazlum Doğan’ın 21 Mart günü
       yaptığı eylemle yaşamına son vermesiyle birlikte “Çağdaş Kawa“ anlamı
       yüklenerek isyanın ve direnişin bayramı olarak kutlanmaya devam etti.
       Özgürlüğün, zulme karşı duruşun ve kurtuluşun sembolü olan bu bayram PKK
       ile birlikte 80 ve 90’lı yıllarda politik bir zemine çekilerek sürdürüldü.
       
       Türkiye’de sıkıyönetimin kaldırılmasıyla birlikte Kürt illerinde 1987
       yılından 2002'ye kadar devam edecek olan OHAL süreci yaşanıyordu. Her türlü
       yasaklamalara ve engellemelere karşın Diyarbakır’da Batıkent meydanında,
       mahallelerde ateşler yakılarak kutlanan Newroz zaman zaman polisin
       saldırısıyla kana bulanan görüntülere sahne oldu.
       
       ## Sivillere ateş açıldı
       
       1992 yılında Şırnak'ın Cizre ilçesinde Newroz bayramını kutlamak üzere bir
       araya gelen sivil insanların üzerine ateş açıldı. Resmi kaynaklara göre; 57
       kişinin öldürüldüğü ve çok sayıda kişinin yaralandığı Cizre’de beyaz bayrak
       taşıyan gazeteci İzzet Kezer de hayatını kaybetti.
       
       2000 yılında yaşanan barış atmosferiyle birlikte Newroz izinli kutlamalara
       dönüştü. Diyarbakır’daki kent merkezine 12 km uzaklıkta bulunan Fuar
       Alanı’ndaki kutlamalar; ulusal kıyafetleriyle binlerce insanın katılımıyla,
       devasa ateşlerin yakıldığı bayram havasındaki görkemli bir buluşmaya sahne
       oluyordu.
       
       Öyle ki her yıl tüm gözler Amed Newrozu üzerine çekilirdi. Avrupa’dan ve
       Güney Kürdistan’dan gelen heyetlerin, yerli ve yabancı basının ilgi odağı
       olduğu Amed Newrozu’nda; Sezen Aksu, Teoman, Ciwan Haco, İbrahim Tatlıses,
       Mahsun Kırmızıgül, Özcan Deniz gibi tanınmış sanatçıların aralarında
       bulunduğu müzisyenler sahne alıyordu.
       
       ## Newroz Park alanı
       
       BDP’li belediyeler tarafından 2009 yılında 36 bin metrekarelik alanıyla
       Ortadoğu’nun en büyük açık hava etkinlik alanı olan Newroz Parkı açıldı.
       Kalıcı sahne dizaynıyla oluşturulan bu alan bir milyona yakın kişinin
       katıldığı kutlamalara ev sahipliği yaptı. 2012 yılında Kürt sorunun çözümü
       için askeri ve siyasi operasyonların yöntem olarak belirlendiği son iki
       yılda mevcut siyasi atmosfer Newroz kutlamalarını olumsuz etkiledi.
       
       Pazar gününe denk gelen 20 Mart tarihinde yapılmak istenen Newroz’a Valilik
       tarafından gününde yapılmadığı gerekçe gösterilerek izin verilmedi. Oysa
       bölgede daha önceki yıllarda Newroz farklı tarihlerde kutlanmıştı ve
       herhangi bir sorun yaşanmamıştı. Valiliğin koyduğu yasakla Diyarbakır’da
       her yıl halkı ücretsiz olarak Newroz Alanına taşıyan belediye otobüslerinin
       çalışmasına izin verilmedi.
       
       Şehrin bir çok yerinde Newroz alanına doğru giden bütün yollar panzerler ve
       barikatlarla geçişe kapatıldı. Alana gitmeye çalışan insanlar panzerlerden
       sıkılan su ve biber gazıyla engellenmeye çalışıldı. Ancak o gün polis
       bariyerlerine, panzerlere, TOMA’lara, biber gazlarına rağmen halk alana
       yürüyüp bariyerleri aşarak Newroz’u kutladı.
       
       ## Tarihi manifesto
       
       2013 Amed Newrozu ise siyasal anlamda tarihi bir gelişmeye sahne oldu.
       İmralı’da tutuklu bulunan PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın silahların
       susturulmasına ilişkin barış manifestosu niteliğindeki mektubu HDP
       milletvekilleri Pervin Buldan ve Sırrı Süreyya Önder tarafından okundu.
       Türkiye’de tüm siyasi kesimlerin pozitif yaklaşımıyla karşılanan bu
       manifesto sayesinde iki yıl boyunca barış rüzgarı esmeye devam etti.
       
       Ne yazık ki 2015 genel seçimlerde oy kaygısı nedeniyle süreç sekteye
       uğradı. Suruç, Ankara ve Diyarbakır’da birbiri ardına gelen patlama
       haberleri ülkeyi kaos ortamına sürükledi. 2016’daki Newroz bu yaşanan kanlı
       olayların gölgesinde, artık üç kişinin bile bir araya gelmeye çekindiği bir
       ortamda gerçekleşti. İnsanlar her türlü provokasyonu göze alarak, canları
       pahasına Newroz’u kutladı.
       
       Bugün ise yine OHAL ortamında Newroz kutlanacak. Kutlamalara izin verilip
       verilmeyeceği henüz tamamen belli değil. Sadece İstanbul'da ki kutlamaya
       izin verilmediği açıklandı. Güneydoğu'da izin verilmediği takdirde yinede
       her tarafta Newroz ateşinin yakılacağına ilişkin görüşler de söz konusu.
       
       Umuyor ve diliyoruz ki, hükümet Baydemir’in sözlerine kulak verir ve hangi
       siyasi parti, mezhep ve inançtan olursa olsun tüm Kürtlerin ortak paydası
       olan Newroz her zamanki görkemiyle, barışçıl bir ortamda kutlanır.
       
       17 Mar 2017
       
       ## AUTOREN
       
 (DIR) Bircan Değirmenci
       
       ## TAGS
       
 (DIR) taz.gazete
 (DIR) taz.gazete
 (DIR) Toplum
 (DIR) Recep Tayyip Erdoğan
 (DIR) taz.gazete
       
       ## ARTIKEL ZUM THEMA
       
 (DIR) Kommentar Deutschland und die Kurden: Kotau vor Erdoğan
       
       Die Bundesregierung zeigt mehr Härte gegen Kurden – ganz im Sinne Erdoğans.
       Es ist der feigste Kurs, den man sich vorstellen kann.