1. occulto limite malebat N. Heins. ut conveniat cum latebrosis collibus v. 192, et opacis IV, 825. Sed Draken. jam recte monuit, quosdam milites non occulta tantum via missos fuisse, sed occultatos quoque et in insidiis latentes consedisse. —3. insiderat, non insederat, Col. el Put. quod recepere Drak. et Lefeb. Omnino quidem diversa sunt verba insideo, h.e. sedeo, seu sum alicubi, locum teneo obsessum, et insido, sessum eo, demitto me ad sedendum, seu quiescendum, sedem capio, occupo. Sed præteritum utriusque verbi est insedi, si fides habenda lexicographis, nec potius vulgaris est error, a stupore librariorum profectus, qui ubivis hæc verba confundunt; vid. Burm. ad Petron. c. 96, p. 458, ad Ovid. Metam. I, 367, ad Lucan. III, 407; Heins. et Burm. ad Virg. Æn. I, 719; III, 565; et, quos Drak. laudat, Gronov. Obss. IV, 16, 17, et ad Liv. XXII, 30; XXVI, 45; Broukh. ad Prop. III, vii, 37; Heins. ad Ovid. Met. I, 307; XI, 517; ad Val. Fl. VIII, 329; conf. inf. ad VII, 132. —4. parte e dextra, quod Lefeb. edidit, legendum, vel poetam humani quid h.l. passum esse, ut IX, 268, bene suspic. Drak. Nam colles lævi dicuntur IV, 824; quare non litus quoque Trasymeni Pœnis ad lævam esse potuit; et præterea idem lacus Romanis quoque, qui Pœnis obversi erant, ad lævam est inf. v. 95; ubi propterea dextra corrig. Cluver. Ital. ant. II, 3, p. 585; qua tamen ratione difficultas ex lib. IV, 824, mota, non tollitur; vasti... pelagi Ox. Non male. —5. humectabat Col. (in quo propr. umectabat, de quo vid. ad II, 125) Parm. Benes. Junt. Ald. Gryph. Nut. ut ὑγραίνειν et ὑδραίνειν, quod multis locis, Virg. Ge. IV, 126; Æn. XI, 90; Claud. R. P. II, 121; et aliis illustrant N. Heins. et Drak. conf. Ind. invetabat, vel innetebat Ox. unde incedebat parum feliciter corrig. Barth. Adv. V, 15; ut tarditas sensim progredientis exprimeretur; invitabat Put. R. 3; Med. inundabat Veneta Marsi et Martini Herbip. claudicante metro, unde exundabat edit. Basil. Wolfii et quæ inde fluxerunt; pelagi inertis ex emendat. Barth. et N. Heins. recepi cum Drak. et Lefeb. Sic iners aqua ap. Ovid. Epist. XVIII, 121; iners Styx ap. eund. Met. IV, 434; iners humor et tarda palus unda ap. Virg. Ge. IV, 25, 479, et, quæ Drak. comparavit, lenta stagna, iners Bosporus, tarda palus, piger Avernus, ignavum flumen, lentum marmor, inf. VIII, 605; Lucan. V, 436; Varr. Atac. ap. Serv. ad Virg. Ge. I, 375; Stat. Th. XI, 588; Appul. Met. IV, p. 145; Virg. Æn. VII, 27. Sed vulgatum inerti etiam servari potest, si multum relingas, ut verba inerti limo jungantur. Iners, gravis, immobilis, vel inutilis, ut i. terra, gleba, etc. ap. Hor. Od. III, iv, 45; Virg. Ge. I, 94 et al. Conf. ad VI, 146. —7. Arno Col. et R. 2, h.l. et VI, 109; quod cum Lefeb. recipere non dubitavi, ut Arnus sit heros ἐγχώριος Etruriæ, quam secat Arnus fl. (hod. Arno) ex Apennino ortus, de quo ex instituto egit Ferd. Marozzi in Raggionamento istorico dello stato antico e moderno del fiume Arno, etc. Conf. Heyne ad Virg. Æn. XI, 700; in Varr. L. Auno Tell. et editi tantum non omnes, quod defendunt ex Virg. l.c. ubi tamen de Liguria agitur; auro Ox. et Put. in cujus marg. auno legitur; Anno corrig. Rupert. ad Sallust. p. 144; sed Merula ad Ennii Ann. I, p. 95, Amno, qui, teste Manethone, Aboriginum rex fuit, Fauni prisci filius, Martis Itali pater.

9. æquore longo, h.e. longinquo, ut I, 584, emend. N. Heins. quod recepere Drak. et Lef. Non male, vid. not. ad III, 422. Sed vulgata non minus ferri et eodem sensu accipi potest; longas Oxon. —12. tubæ, non tuba, Col. primis Oxon. quod doctius videri potest. —17. demersit malebat N. Heins. prob. Drak. Sed vulgata exquisitior; vid. not. ad I, 439. —18. juvenem mentem Col. et Tell. quod probavit Modius Epist. 59, et recepit Cell. —20. Solatæ, non Sollicitæ, scripti et Parm. —21. Naïdes, Ναΐδες, non Naiades, Ναϊάδες, quod quadrisyllabum est, Put. quod recte in textum recepit Drak. qui laudat Pier. ad Virg. Eclog. X, 10; Gronov. ad Senec. Hippol. v. 778, et Heins. ad Claud. R. P. II, 55; Add. Burm. ad Grat. Cyneg. v. 17. —23. Trasymenia, vel Trasymenis unda volebat N. Heins. quod magis poeticum est, ut Thybris unda et alia, quæ notavit ad Ovid. Epist. VII, 145; conf. sup. ad I, 14. Posterius probavit Drak. et recepit Lefeb. Thrasymentis c. Tell. diditur, coll. I, 186, conj. idem Heins. ne poeta bis idem dicat. —24. En tacite, ut passim, dedit Lefeb. etsi non male.

27. abnuerit, non adnuerit, vel annuerit, Col. et Ox. —37. spissum malebat N. Heins. Spissæ quidem et piceæ nubes, tenebræ, caligo, etc. passim occurrunt, nec opus erat tot exemplis quot congessit Drak. Sed spissum amictu legere haud memini.

40. Hic versus abest a R. 3, et aliis edd. —45. At cura Col. probb. Lef. et N. Heins. qui tamen Par cura malebat, quod placet Drak. At castra u. servabant vetus ed. Non male. At circa Ox., ut inf. v. 94, non improbb. Barth. et N. Heins. servabat, h.e. observabat, (vid. not. ad III, 380) scripti. Vulgo At contra u. servabant. Hunc versum sequenti postponendum putabat Dausq. ut minus durum esset, τὸ habitura ad claustra referre, quo non opus est, si cura legas; turma, h.e. equites, ingeniose pro cura conj. Schrader in Obss. libro (Franeq. 1761, 4.) coll. Liv. XXII, 4, 3; (Equites ad ipsas fauces saltus, tumulis apte tegentibus, locat. ut, ubi intrassent Romani, objecto equitatu, clausa omnia lacu ac montibus essent) et ipsius Silii loc. sim. VII, 273, 278, ubi etiam turma palus, seu undæ, et rupes junguntur. —46. refugos habet ira, virtus, sub ictu, acie gladii, quum hostem circumire posset Pœnus, corrig. Barth. Adv. V, 15; Male. —50. vestigans priscæ edd. castigans, h.e. angustiora reddens, premens, emend. Withof. coll. XII, 355; Stat. Silv. II, i, 43, et Theb. IX, 687; Brit. Philipp. VII, 80. —58. Semper hæsi in verbis: fluebat C. in terras, h.e. defluebat, decidebat, quoniam udæ sunt nebulæ, ut ap. Virg. Æn. XI, 828 et al. Nam caligo et nebulæ h.l. non demum in terram demissæ, sed solis radiis resolutæ dicuntur. Hinc legendum videtur, fluebat C. in terris, h.e. diffluebat, vel discedebat, fugiebat, ut ap. Virg. Æn. II, 169; Cic. Marc. 8; Or. 3 al. conf. Gronov. ad Liv. XXVII, 17; Burm. ad Virg. Ge. III, 67. —61. eventum Colon. eventus Dausq.

66. affusa mole militum, scripti, R. 3, Parm. Med. prob. N. Heins. vid. ad IV, 251; effusa mole Tell. et plurimæ edd. quod præferunt Drak. Lef. et Burm. qui effundere propr. de conante (sed plerumque frustra conante, qui omnibus viribus laborat, nec quidquam proficit) dici docuit ad Val. Fl. VII, 34. Hinc iidem viri docti, præeunte Marso, exponunt: omni vi et conatu, totis viribus effusis. Simplicius forte est, de mole militum effusa intelligere, ut sup. II, 151, vel ut labor effusus ap. Virg. Ge. IV, 492, h.e. frustra consumtus. —73. Ictusque scripti et R. 3; Littusque Parm. et Med. proxime verum. Vulgatum Litus et tuentur Barth. et Dausq. qui tamen suspic. Intus et, ut Latus et N. Heins. ætherea, non ætheria, Colon. quod rectius videtur Drak. qui laudat Pier. ad Virg. Æn. V, 517. —76. certare Col. et Tell. probb. N. Heins., Lefeb., qui id recepit, et Drak. qui cum Bentl. putat, hæc verba ex Horatio petita esse; vid. not. Sed certasse doctius est et ἀοριστῶς positum. —78. furva... ales volebat D. Heins. Sed verba casside fulva, h.e. aurata, seu ærea, jungenda esse, jam notarunt Dausq. et alii; cf. not. ad II, 399. —80. Deum, et s., non Deum s., scripti.

82. per te, non te per, Colon. et Oxon. vid. ad lib. I, v. 658. —86. camposque, non tempusque, Colon. probb. N. Heins. et Drakenborch. Ille monet, tempus proxime præcessisse; hic vero, non solum tempus Hannibalis adgrediendi infaustum memoratis ante prodigiis declaratum, sed etiam callido Pœnorum imperatori locum circa Trasimenum lacum ponendis insidiis nimis commodum fuisse; de quo utroque Flaminium monuerit Corvinus in sequentibus: præterea campos memorari a Silio, quod exercitus Romanus, circumjacentibus montibus cinctus, locum aciei explicandæ aptum non habuerit. Vulgatam lect. præter Dausq. et virum doctum, qui, teste Draken., ad marg. Silii locum Corn. Nep. (vid. Pelop. c. 2) adscripsit, et ad Bosium ibi consulendum provocavit; propugnat Schmidius, qui docet, easdem voces sæpius repeti, et nihil eo tempore magis timendum fuisse Romanis, quam campos patentes et apertos, quia equitatu potissmum valuerit Hannibal, cujus nullus usus in montanis. Sed h.l. agitur de temerario duce, qui ejusmodi periculum spernebat. Conf. etiam v. 92 sq. —89. portet, non poscet, Col. adportet conj. N. Heins. vulgare substituens poetico et exquisitiori. Nec adsentior Lefeb. qui τὸ portet interpretatur, portendat, coll. Virg. Æn. III, 539. —92. præstantem belli Col. prob. N. Heins. coll. Virg. Æn. XII, 19. Vulgo p. bellis, ut inf. v. 175. —94. at, non ac, Col. —95. dextra conj. Cluver. de quo vid. ad v. 4; lævam scilicet versus, edidit Lefeb. qui in tribus antiquis læva reperit. —96. instant conj. N. Heins. Sed stant poeta dixit pro, sunt; vid. ad III, 94. —97. Ita scripti cum edd. Marsi et Martini Herbip. Sic... cordi est R. 3, Parm. Med. Vulgata Sit certare dolis et bellum ducere cordi auctorem habet Nicandrum; alioquin non inepta est. —98. raptis armis in mentem veniebat N. Heins. Vulgatum ex XII, 482, firmat Drakenb. —100. in duce dextræ Col. et Put. quod et conjecerat Dausq. in duce dextra Ox. prob. Barth. Adv. V, 15; idque recepit Lefeb. Parum interest, utrum præferas. Vulgo indice dextræ, quod Dausq. exponit, cujus index est dextra, et Cellar. si actiones bellicæ, priusquam fiant, digito quasi indice, hostibus præmonstrentur; vindice dextra dedit Rapheleng. —102. Oranti, scilicet Corvino, malebat N. Heins. Sed ex vulgata idem fere sensus exoritur, et orantum verba sunt preces; diversus quisque timori, h.e. pro suo timore, ex R. 2, recepit Lefeb. quo judice vulgatum est glossema. Mihi potius contrarium probabilius videtur, et divisus ni fallor. est δαϊζόμενος κατὰ θυμὸν διχτάδι, ut ap. Hom. Iliad. ξ, 20, et ἀμφὶς φράζεσθαι Iliad. β, 67; conf. Heyne ad Virg. Æn. IV, 285; Heins. ad Ovid. Met. III, 381, et ad Claud. in Rufin. II, 25. Si quis tamen timore scribendum censuerit, non repugnem. —103. ne Fl. ex emendat. Dausq. et N. Heins. cum Drak. recepi, reclamante Lefeb., qui tamen vulgatum de F. adducto loco Cic. in Pis. c. 20, §. 46, mihi non persuasit. —104. ni c. Tell. prob. Lefeb. vid. ad I, 374. —105. se erexerat, ut IV, 278; malebat N. Heins. Vulgatam præferendam ducebat Drak. coll. Virg. Æn. XII, 494; et Val. Fl. II, 165. Præstiterit duci s. ira, ut ap. Virg. Æn. X, 814.

112. uno scripti, Parm. et Med. quod ad immensa Gallorum corpora spectat; vid. not. Vulgg. imo, quod placet Lef. ob locum Flori II, 7, vulnera ultra mortem patebant. Mallet forte critica prurigine laborans aliquis hic legere ullo, ut Silius ad Alcyoneum, Antæum similiaque Terræ monstra respexerit. —117. movent Parm.

126. Una superstitio Col. prob. N. Heins. ut mens poetæ sit: deforme armato est, soli se superstitioni dare. Sed non minus viro forti turpe est, vana et anili superstitione nimis imbutum esse et terreri, quo majorem potius prodigiorum contemtum innui monet Drak. Quis vero sibi persuadeat, Silium cogitasse Maronianum illud Æn. XII, 817? Ibi eadem quidem verba (ut nostra Æn. VIII, 187) sed longe alio sensu adhibentur; est ex scriptis addidit Drak.

134. crine severo Col. et Put. Sueno Ox. —137. Gargævi Col. quod in contextum recepit Lefeb., quia urbs Galliæ Gergeau, vel Jargeau ad Ligerim, ubi antiquæ Boiorum sedes; Gargæni R. 2; Gargheni Put. Gergani Ox. Gergeni R. 3, et Parm. Gargani Dausq. et al. quod fuit montis nomen sup. IV, 561; Gargeni plerique, Aldum et Marsum secuti. Non absurde forsan corrigas Gergovi a Gergovia, Boiorum urbe ap. Cæs. B. G. VII, 10. —138. impenetrabile, ut II, 402, et IV, 16, vel interebrabile conj. N. Heins. Vulgatam lect. Draken. bene firmat ex Virg. Æn. XII, 98, et Sophocl. Ajac. flagell. v. 578, ubi ἄῤῥηκτον σάκος. —139. portarat R. 2. —142. capit quatuor scripti et R. 2. Vulgatum quatit propugnat Lefeb. coll. II, 454, et arridere potest. —145. nutrivit Tell. et R. 2; nutriebat et Assarici in aliquot edd. —147. spumantia, vel undantia malebat N. Heins. prob. Drak. coll. X, 320; XII, 254; et Virg. Æn. IV, 135. Sed cur poetæ variare non liceat. —154. atris, non acris, scripti, Med. et Benes.

155. Iidem at meus, non ac m. Sed et, meus, etc. (ut duo hortamenta distinguantur) conj. Cel. Ern., qui etiam v. 161, limen Iberi tentat. —156. sine vulnere etiam legi posse notat N. Heins. ut undis eum occubuisse innuat. Sed vulgata haud dubie præstat; vid. not. —157. sed et emend. N. Heins. prob. Drak. Sed nulla mutatione opus, modo minor distinctio post est, et major post iras v. 159, deleatur; vid. not. —161. Pro nomen forte leg. flumen, seu flumina, h.e. aquas, vel limitem. Cf. ad v. 155, limen Iberi conj. Ern. —165. hirtas jubas volebat N. Heins. qui atris jubis militem Romanum fuisse usum non putabat, quod ater color esset ominosus. Possis et albas, altas, vel rubras tentare. Afro Bellatore, h.e. Hannibale, ex c. Tell. recepit Lefeb. cui lect. versus 167, 169, magnam probabilitatis speciem conciliant; vid. not. —166. tubas Basil., Nutii Antuerp. et al. operarum errore, ut VI, 8, et IX, 505; En pro Est tacite dedit Lefeb. —167. Est, ait, o certare tuum corrig. N. Heins. —170. prævectus, ante suos vectus, in scriptis, ut VII, 117; IX, 572; conf. Heins. ad Claud. R. P. II, 122, et ad Virg. Æn. VII, 166; profectus Med. Vulgo provectus. —171. vocem procul, Hic malebat N. Heins. ne τὸ hinc inconcinne repetatur.

178. lætum (quia inlæsus ab igne) ex Colon. restituere N. Heins. et Draken. quod sine sensu legi contendit Lefeb. qui ex duobus antt. libris (quos nominatim adpellare, more suo omisit) læto recepit, ut ad cui referatur et lætus sit, ut apud Stat. Thebaid. VIII, 99, Apollineis dilectissimus aris, vel qui sine damno per ignes incedit. Sed simplicior ratio est, lætum doctius pro læte positum accipere; latum Oxon. et Puteol. cum priscis edd. ante Juntinam, in qua Nicander primum late vulgavit. —181. Vulgo post Phœbo punctum ponitur, quod male retinuit Lefeb. cujus tamen parenthesin expressi, ut sententia loci magis in oculos incurrat. —182. fatis, A., f. Numinibusque tuis ingeniose conj. N. Heins. et fatis... Muneribusque Burm. quem secutus est Lefeb. ut ad vatum furorem adludatur, et fatis sit pro effatis, quod tamen exemplis adductis nemini facile persuadebit. Equidem vulgatam scripturam non omnino spreverim: nam, ut alia taceam, Æquanus vir fortis esse, et forte, in bellis adversus Boios, vel alios hostes gestis, specimina virtutis dare potuit, etsi Silius rerum ab eo gestarum haud meminit. Videtur autem omnino ficta esse persona, ut Murranus et tot alii, qui non minus fortes finguntur more poetæ, qui hominem, nominum rerumque varietate lectores delectare studet. Ceterum vulgatæ non obstat, quod sacerdos fuit; vid. not. —185. pugnæ R. 3. —189. Ac, non At, scripti et Parm. —190. post prælia R. 2; secula longæ Tell. —191. Ut pendente malo horresco R. 2; Horresco impendente m. conj. N. Heins. Lenior forte oratio procedit, si refinxeris: Horresco ut p. m. vel impendente malo. Quum ductor, etc. —192. Exciret Col. et Ox. quod multis exemplis, quibus non opus est, vindicant N. Heins. et Drak. Vulgo Excitet, media, ut in exitus, producta, judice Dausq. qui et Excieat, vel Excutiat substitui posse censebat; Excitet hic Tyrius Parm. et Med. ut metro consulatur; Excipiet Nut.

199. signum clangorque vicissim corrig. N. Heins. prob. Drakenb. ut non ad clamorem, quem poeta per consonam vocem jam designarit, sed ad tubas referatur, quae utrimque simul increpuerint. Conf. vers. —188. Sed quare verborum luxuries ac variatio in Silio nos offendat? et nonne, illa conj. admissa, inter verba signum et clangor nihil differret, adeoque hæc lectio non minus langueret? Lenior forte medicina foret clangore, vel potius signum Hannibalis clamorque Pœnorum vicissim tanquam vox consona urget, Tyria corona circumfundente Romanos. Nec tamen video, cur non feramus τὸ clamore, quum Silius verba signum clamore... corona ad consonam vocem explicandam adjecisse videri possit, modo comma post vicissim deleatur, ut circumfundente ad signum spectet: etsi forte præstiterit circumlatrante, vel circumvolvente, vel circumstridente: nisi malis signum... circumvellente. Pro vulgata etiam pugnat Lefeb. et τὸ clangorque ineptum putat. —202. stupet Col. probb. N. Heins. et Drak. idque recepi cum Lefeb. Præclare Mars ipse tam admiratione Hannibalis, quam metu et dolore, ob calamitatem Romanis, quorum pater est, inpendentem, defixus et adtonitus quasi torpere dicitur; Stupet fortunam ut ap. Virg. Æn. II, 31. et, quos Drak. laudat, Val. Flac. V, 96; Stat. Th. IV, 448; VIII, 150, et Petron. c, 29; ubi vid. Burm. Vulgo timet.

206. diras, non duras, Colon. —207. Adspectat conj. Casaub. ad marg. ed. Gryph. quæ in biblioth. Lugd. servatur. Sic Virgil. Æneid. lib. X, v. 4, et XII, 136; Despectat corrig. N. Heins. h.l. ut VI, 185, et VII, 421; Possis et Inspectat legere, ut εἰσορόων ap. Hom. Iliad. θ, 52, et λ, 82. Sed vid. not. immiti Col. Vulgg. inimico, non minus bene. —211. ductore Med. —212. Et, ut mox Manibus ipsa suis et mittit scripti cum priscis edd. Recte: nam manes h.l. intell., quod et vidit Dausq. Vulgo sic editum: At velut e. m. l.c. Ipsa suis manibus p. p. mittens, Inferias mactat bellis accensa juventus. Primæ Picentum... Turbato v. petunt, Martemtque reposcunt. Funditur unanimo, etc. Sed meliorem verborum ordinem ex c. Oxon. et Put. restituere N. Heins. et Gronov. Obss. IV, 17. Verba Inferias mactat b. a. i. sunt laciniæ, a Nicandro adsutæ. —215. fixoque Put. Mox curvato, non curvati, scripti et antt. edd. fixoque r. S. c. curvatos p. t. conj. N. Heins. Sed hastilia, cuspidibus clipeo infixis, non clipei curvantur. —217. ut h.e. postquam, pro et, ex emend. Dausq. et N. Heins. recepit Drak. Forte τὸ et ferri potest, si verba et præsentia... ducis παρενθετῶς sumseris. —Libyes (præsentia s. E. d.) hortantes, etc. edidit Lefeb., ne admonitis quidem lectoribus: sed ob similem locum Virg. Æn. IX, 73, arridere potest. —220. fluidamque e sanguine m. ut ap. Virg. Æn. IX, 651; emend. N. Heins. cf. Bentl. ad Horat. Epod. XVI, 33; ac fœdam, vel atramque a s. m. tentabat Burm. furvam satis confidenter, etsi non male, scripsit Lefeb. de quo voc. copiose ct docte egit Heins. ad Ovid. Met. III, 273; cf. ad I, 119. Possis et fulvam (ut fulva nubes et caligo ap. Lucret. VI, 460; Virg. Æn. XII, 792, et Stat. Th. IX, 727) et quot non alia? substituere. Sed omnibus forte his non opus est; vid. not. ad I, 438. —225. monent corrig. Burm. quod merito rejecit Schmid. quum iras jam gesserint, quæ itaque non erant movendæ, sed potius fovendæ, h.e. augendæ.

229. Abreptus Col. et quædam edd. antt. Abrectus Marsi ed. Arrectus Put. R. 3; Med. prob. Dausq. qui et mox dextra legendum, vel post sequitur distinguendum putabat. Vulgo Arreptus. —235. Bogam Put. Parm. Med. Alius Bagas sup. II, 111, et Bogus mox v. 403, memoratur; Draken. serebat scripti et R. 2; cf. ad I, 394; Vulnera de telis intelligit Lefeb. de quo vid. ad I, 397. Vulgatum ferebat non modo Dausq. et Cell., sed, nisi scripti libri repugnarent, etiam Drak. præferendum videbatur, qui bene monet, seri vulnera, vel tela, si passim et in diversos hostes mittantur, hic autem Bagan unius Laterani tergo vicina ferre vulnera; vid. ad III, 365. —236. velociter alii. —238. inglomerant ex R. 3; coll. Stat. Th. I, 350, recepit Lefeb. cui tamen lectio c. Put. glomerant verissima videtur, ut posterior syllaba voc. arma propter seq. gl. longa sit; coruscis Col. et Ox. geminique corusca mavult Lefeb. —239. fulget Col. —242. perfracta Put. et priscæ edd. ante Basil. Marsum in notis præfracta legere, sed male dura et inflexibilia exponere monet Drak., quum potius sint robora parte superiori fracta, ut ap. Ovid. Metam. XII, 360; regebat Put. Parm. Med. —250. cedite cunctis Col. regnis Ox. Male, etsi nec vulgata satis placet. Suspicor potius, τὸ regno ex interpolat. ortum et ex vestigiis veterrimi cod. reponendum esse: meliori (mihi uni, sed fortiori viribusque superiori) cedite juncti, vos ambo; quod melius cum anteced. cohæret. —251. pondere Col. Put. Tell. R. 2; Med. probb. Modio, Cell. et Lefeb. Vulgatum vulnere, quia pondera rami (sed interpositis demum sex versibus), præcessere, retinuerunt Dausq. N. Heins. et Drak. qui vulnus de telo accipiunt, ut I, 397, ubi vid. not. Hæc ratio merito dura videbatur Burm. qui verbere scribendum censebat. —255. subsidensque, non subsidens, Col. —259. Iërtes, non Hiertes, Col. Hiantem, Nut. —260. arvi Colon. unde recepi, etsi vulgatum agri eundem præbet sensum et exemplis citra necessitatem confirmatur a Draken. —261. Volux tacite et libris non addicentibus edidit Lefeb. vid. not. —264. Profuerunt Col. et Ox. quod jam conjecerat Dausq. nec obstat metrum. Conf. loca a Drak. adscripta, X, 61; XIII, 304; XIV, 46; XV, 280; XVI, 698; Virg. Ecl. IV, 61; et quæ addit Heins. ad Val. Fl. IV, 432; ad Claud. laud. Stil. I, 372; ad Ovid. Epist. II, 141; VII, 166, et Met. IV, 225; X, 55. Vulgo Profuerint. Mox parta juvant? quid habentibus, h.e. divitibus, vel mentibus suspic. N. Heins. Sed rapta majori cum vi dictum, et gentes poetis vocantur homines, ut Horat. Od. I, iii, 28; II, xiii, 20. —267. portabit Put. probb. N. Heins. Draken. et Lefeb. Vulgatum tamen portavit non prorsus ineptum videtur. —268. Poeta forte juvenalibus; scripsit; vid. ad II, 312. —271. Atlas a. l. I. quatuor scripti (nisi quod Athlans in Oxon. est), et R. 2; vid. quos Drak. laudat, Prop. IV, vi, 37; Val. Fl. I, 365; Liv. XXXI, 23; Intpp. ad Petron. c. 38; conf. sup. ad I, 431; Atlas a sanguine I. R. 3, Parm. Med. Vulgo a sanguine clarus I. —274. Vox extrema, h.e. extrema parte, aptissima quidem et genuina videtur, sed, quia modo præcessit, minus placet. An leg. externa, ut ap. Val. Fl. VII, 422? —277. turbam scripti et priscæ edd. ante Marsum, qui primus turmam habet, quod ne Dausq. quidem placuit; at Col. ac reliqui scripti et edd. antt. Vulgo et, quod prorsus omisit Cell. sed servavit Lefeb. —279. adspiceres Col. et R. 2; conf. loca, a Drak. citata, VI, 684; XVI, 501; Virg. Æn. VIII, 650; Ovid. Met. VI, 23; Stat. Th. V, 596; Claud. in Rufin. II, 176; Petron. c. 7; ubi vid. Intpp. Vulgg. adspiciens; Male! credere emend. N. Heins. vel mox in sociis, quod Drak. recepit. Sed τὸ in centies omittitur a poetis in formis loquendi condere se silvis, aquis, umbris, terra, etc.

281. prensa R. 3, Parm. Mediol. Sed notionem premendi, hoc est urgendi, instandi, persequendi, aptiorem hoc loco esse, quam prehendendi, vel capiendi, docet Drak. Mox pennis Remigat quondam in mentem mihi veniebat. —283. dumis scripti et (si Mediol. exceperis, in qua vitiose divini scriptum) omnes edd. antt. ante Basil. in qua primum dumos exstat. Utrumque recte dici exemplis evincunt Drak. ad h.l. et Heins. ad Ovid. Met. XIII, 611. Sed dumis per se doctius est; vid. Heyne ad Virg. Æn. VII, 161. —284. nisus scripti, prob. Draken. quum librare visus sit undique circumspicere, at librare nisus intentius et omni nisu volare. Nam librari propr. dicitur hasta, quæ impetus augendi causa libratur et vibratur: unde ad volatum avium traducitur; vid. not. ad I, 317. Sed vulgata lect. visus non prorsus contemnenda propter locum Homeri, qui Silio ante oculos fuisse videtur, Iliad. ρ, 674 seqq. Πάντοσε παπταίνων, ὥστ’ αἰετὸς, ὅν ῥά τε φασὶν Ὀξύτατον δέρκεσθαι ὑπουρανίων πετεηνῶν, etc. orbe citato corrig. Barth. Adv. V, 15; quod non displicet N. Heins. et Drak. ita tamen, ut non ad aquilam referatur, sed ad leporem, per multos gyros orbesque refugientem. Ego potius olim suspicabar, poetam scripsisse ore levato, quo sensu sublimi fugere anhelitu dixit Hor. Od. I, xv, 31. Nunc video, eundem sensum vulgatæ tribui a Lefeb. quod tamen ab usu loquendi abhorret.

292. Atrox Col. Parm. Benes. atras Put. Vulgo ovans. Non male! —295. At, non Et, Col. adsent. Dausq. —297. detersit scripti et antt. edd. probb. N. Heins. et Drak. qui coll. XIV, 383, interpretatur: perstrinxit vano ictu, quem Appius super scutum excepit. Recte: nam Isalces non dispar sortis fuit, h.e. eodem irrito conatu, quo Appius, ictum dedit. Conf. not. sup. ad v. 273; detorsit Med. Marsi Veneta et recentt. edd., h.e. repellere conatus, ut gladio nudum latus hauriret. —298. tollere, non vellere, Col. —299. contorquet et resupino Col. et R. 2. Vulgo torquebat, ut ap. Virg. Aen. XII, 901, et resupina. —304. rata conj. N. Heins. h.l. et ad Ovid. Met. II, 757. Sed recte vulgatam ex VI, 517, firmari posse arbitratur; conf. Heyne ad Tibull. I, ix, 2.

310. Subsidet Puteol. Subsidit Colon. et Oxon. quod recepit Lefeb. nec refragatur N. Heins. modo et post campo interponatur, quod probabilius est. —313. sub irca Oxon. unde hirqua suspic. Barth. Adv. V, 15; quam nugacem correctionem ei in mentem venire potuisse mirabatur N. Heins. —315. Et sparsa in pugnas m., ut inf. XVII, 439, et ap. Virg. Æn. X, 455, aliquando conjiciebam, et nunc idem N. Heinsio, qui præterea exspectat scribendum putat, in mentem venisse video. Exquisitior certe loquendi forma est, quam illustravit Heyne ad Virg. l.c. et non intellexit Lefeb. qui hunc versum sic male lacessi existimat. —316. Huic, ut v. 292, conj. N. Heins. —317. dictum fœdus, ut dicere legem et similia, emend. Burm. dubitans. num ici fœdus de sponsalibus recte dicatur. Sed vid. Heyne ad Tibull. I, v, 7; ut taceam, in filiabus olim consensu et pacto signato despondendis non minus, quam in nuptiis coemtione, ἕδνοις vel usu et confarreatione contrahendis, fœdus quoddam initum fuisse, vel conseq. pro anteced. poni posse, unde Isalces quoque jam gener vocatur. —319. Cunta ærisque vetus ed. teste N. Heins. unde Cuncta, in quod facile quis incidet, emend. Drakenb. quod recepit Lefeb. ut telum omnia tegmina, clipeo Magonis inducta, æreamque laminam tegminibus subtextam perforaverit. A vulgata lect. nimis abeunt conjecturæ N. Heins. Suta ærisque moras, (vid. eum ad Virg. Æn. X, 313) vel Per tunicæque moras, vel denique Thoracisque m. Præterea h.l. de clipeo agi, recte monet Drak. cui Per cratisque moras in mentem venit; ferrique pro ærisque c. Tell. a m. sec. quod et in textum R. 2, in qua Tunc æris ferrique moras exstat, inrepsit, etsi inepta merito glossa videtur Lefeb. qui copiose docet, quod vel tironibus notum est, veteribus æs pro ferro in usu fuisse, ut et hodie Siberiæ et Americæ populis. —326. Admissum Put. Adjunctum Med. pertulit, non protulit, scripti præter Tell. Cf. cum Drak. Virg. Æn. X, 786; XII, 907. —327. viro conanti malebat N. Heins. —330. tortusque ex c. Tell. recepit Lefeb. coll. v. 625. Non male! —334. hastæ etiam legi posse notat N. Heins. —336. cæsi Col. cum R. 2, et recentt. edd. teli Oxon. et Put. cum priscis edd. quod præferunt Dausq. et Scalig. si signiferi nomen sit, unde Teli dedit Cell. —341. pervid Ox. quare pervida, quæ per tela vix cerni potest, suspic. Barth. Adv. V, 15, merito propterea vapulans censura N. Heins. qui conj. quidquid... sparsi teli, et mox, Ingessit pariter. —342. nullum omnes libri scripti, teste et prob. Drak. ut non ea poetæ mens sit, neminem pluribus telis vulneratum esse, quam Mamercum; sed tot tela in corpore ejus stetisse, ut pluribus locus non fuerit. Non male! Sed τὸ nullo etiam ferri potest, quod in c. Col. et Tell. reperiri contendit Lefeb. —343. Modius ex Col. restituit hunc versum, qui reliquis MSS. priscisque edd. deest, et in cujus vicem in edd. Basil., Colin. et Dausq. successit alius: Unius hæserunt Romani militis hastæ, qui acumen interpolatoris, lacunam utcumque explere conantis, redolet. —347. fratremque scripti et R. 2. Pro vulgata fremuitque perperam stat Dausq. —352. Synhali, non Synali, Col. ubique. —354. tacto scripti; vid. ad I, 412, et III, 302. Vulgatum toto contradicendi studio tuetur Dausq. torto, scilicet in gyros, vel orbes, corrig. Marsus et D. Heins. tacito Parm. immisisse conj. N. Heins. Sed. vulgata doctior. —361. Monstravit scripti, quod testatur N. Heins. sed negat Lefeb. qui propterea vulgatam Monstrarat revocavit. —363. Haud melior Put. R. 3, Med. lenior famæ suspic. N. Heins. qui ejusmodi elegantias ubivis sectatur; vid. ad IV, 542; forma Ox. et Put. cum R. 3; et Med.

365. patrum emend. N. Heins vel v. 358, patri. Sed auctor etiam generis, et proprie forsan, pater dicitur. —377. Hunc et seqq. versus Marsus in ed. Veneta a. 1492, inf. libro VI, intexuit, et lib. VI, vss. 96, 141, huc retraxit, quem errorem, quales in ed. Dausq. passim deprehendas, primum a se notatum miratur Lefeb. Ceterum vulgo male post Pœnum, non post tenent distingui monuit N. Heins. qui v. 380, milite lecto conj. ut multo Burm. non improb. Drak.

385. Formam loquendi Alpes fulmine moliri, quæ proprie a fundamentis et radicibus cruere ac transponere significet, non concoquebat Burm. et ad exemplum Virg. Ge. I, 329, emendabat, molitus J. alto (ex cælo) Fulmina; nunc Alpes, nunc m. C. c. Intremuere; simul, etc. quod probare videtur Drak. et recepit Lefeb. Fulmina Put. et R. 3; vid. not. Jaculatus conj. Withof. —391. conspecti, non, ut vulgo, conspectus, scripti cum R. 3, Parm. Med. Veneta Marsi et Martini Herbip. conspectu volebat Davis. ad Cic. Tusc. Qu. III, 22. Sed τὸ conspecti doctius.

395. sævior æthere C. libri editi; sævo sub æthere Put. scene cetre Oxon. si fides habenda Barth. Adv. V, 15. Sed sævæ cetre, teste N. Heins. sæva cethye Col. unde sæva Tethye ingeniose corrig. idem Heins. quod cum Draken. et Lefeb. recipere non dubitavi; conf. Heins. ad Ovid. Met. VII, 297, et ad Claud. R. P. II, Præf. v. 45. —396. atque scripti et R. 2. Vulgo et, quo in metrum non peccari putabat Dausq. coll. IX, 335; Claud. Gigant. v. 60, et Ovid. Epist. XVI, 141, quæ loca ulceribus, librariorum manu inflictis, fraudi ei fuisse, ad illa et ad h.l. docuit N. Heins. qui tamen exesi malebat, cui conject. non tam exempla, a Drak. congesta, favent, quam mos librarr., adjectiva et partic. ad propius vocab. flectendi. Sed nec vulgata male se habet. —398. Forte leg. fractosque in r. æstus, et vox undas, quæ modo præcessit, ex interpretam. et marg. in textum irrepsit.

405. navis Ox. —406. Parcarum telas conj. N. Heins. Non male! Insolentior certe duplex metaphora, a Parcis et meta circi petita, nec uspiam Parcarum metas reperire memini. —410. Pagaso Col. quo nomine a Virg. Æ. XI, 670, adpellatur comes Æneæ, qui eum forte ex Africa secutus est, et ad quem Silius respicere potuit, judice Drak. Bigaso Ox. Put. R. 3 Parm. Med. Vulgo Basago, vel Bagaso. Vocem ne, quæ c. Oxon. deest, prorsus explodendam censebat Barth. Adv. V, 15, ut Pagasus exsultare voluerit, cædem Libonis impune sibi relictam. Nec P. e., datur ne i. r. Col. quod et conjecerat Dausq. Nec P. e. datum, atque i. r. audacter emend. N. Heins. quod tamen recepit Draken. Vulgatam lect. recte, puto, servavit Lefeb. nisi forte datum præstiterit; vid. Obs. —411. vita, non victum, scripti. —412. navaque Col. vid. ad I, 549. Vulgo vanaque, quia juvenis interiit, Dausq. et Cell. Male! —416. voce suprema conj. N. Heins. Sed conf. quos Drak. laudat. Virg. Æn. II, 447; Stat. Th. III, 69; Gonsal. ad Petron. c. 89, et inpr. Bentl. ad Horat. Epist. II, ii, 173. —417. jam Col. Locus de mendo suspectus videbatur N. Heins. —419. Auctorem, qui auctor ejus exempli fuerat, suspic. N. Heins. quo auctore etiam τὸ et, quod omnibus libris deest, invexi cum Drak. —421. Evolvat Col. Vulgo Evolvet, et quidam Evolvens. —423. limina Ox. cruda, non crudæ, Col. et Ox. —424. sub pectore Col. Vulgo s. pectora, prob. Lefeb. Conf. Virg. Æn. VI, 101; VII, 457; IX, 718; ubi vid. Heins. et Heyne. —429. Major distinctio post ense tollenda videtur, ut verba funditque ruitque consul jungantur. —431. intima malebat N. Heins. vel invia, ut sup. v. 341; quod non improbat Draken. Sed. vid. not. —440. hic Put. Non male, si mox horrebat e c. Col. recipias. —442. mortem quædam edd. —443. ausum, non visum, scripti et R. 2; Haud virtus cuiquam conj. Withof. quasi imitator Virgilii ipsis ejus verbis utatur necesse sit. —444. tutis Col. cutis R. 2, proxime verum. Vulgo cunctis. Sed τὸ tutis aptius est et confirmatur loco Virg. Æn. X, 713. —450. Irrupit et ostendit scripti. Vulgg. Irrumpit et ostentat; e pectore maluerit N. Heins. et v. 451, rabidus, h.e. vulneris accepti dolore furens: quod feritati hujus semiferi exprimendæ magis conveniat. Vulgatam e VI, 256, firmari docet Drak. rapidus est pro rapide, raptim. —454. telum in v. p. volebat N. Heins. pondere reposuit Lefeb. coll. Lucan. III, 725; unde perperam id petitum putat. —458. Diversis scripti et R. 2, probb. N. Heins. Drak. et Lef. coll. XVII, 547. Vulgo fremebat Diversus, h.e. a diversis partibus sæviebat, ut minor pro minus. —459. tepebant maluerit N. Heins. ut alius forte natabant, vel rubebant, vel madebant. Sed dumi cæde, φονῳ, sanguine, nitent, ut caput unguentis, et humeri oleo (Æn. V, 135), nitere, h.e. madere, vel ut purpura fulgere et ardere dicitur. Cf. ad I, 126, et Jani ad Hor. Od. I, iv, 13; II, vii, 7. —463. Œbalios conj. N. Heins. quia Græci et Romani secundam syll. voc. Œagrius producere solent. Sed vid. ad IV, 776; pulsavit Col. —465. felicia Bacchi, ut f. famæ, uteri, necis, leti, etc. Heinsio non in mentem venisse mireris. —470. reclinis scripti, quod jam conjecerat Dausq. Vulgo reclivis, quod de loco, ut illud de homine adhiberi docet Drak. et, quos laudat, Intpp. ad Virg. Æn. X, 835; Heins. ad Val. Fl. II, 92; ad Ovid. Met. XV, 737; Barth. ad Stat. Th. I, 388, et Silv. I, ii, 161, etc. —474. Exit Oxon. —475. Quæ vobis? malebat N. Heins. —477. artis, non arctis? Col. ubivis et passim optimi quique codd. vid. Stœber. ad Manil. p. 525; Ill. Harles. ad Cellar. Orthog. p. 180; et, quos Drak. ad VI, 194, et VII, 280, citavit, Bentl. ad Hor. Od. III, xii, 11; Pier. ad Virg. Æneid. I, 293; II, 146; Gron. ad Sen. Œd. v. 277; Broukh. ad Tibull. I, v, 53; Lambin. ad Lucret. I, 71; Castal. ad Rutil. Itin. II, 20. Rectius tamen arctus scribi crediderim, ab arceo, h.e. contineo. —479. Forte poeta scripsit, arguit asper, infelix, Exitus inventa et pravi c. t. vel inventi, vel eventi. —480. in, non ad, scripti. —481. Æsculus, non Esculus, Col. et priscæ edd. Conf. Heins. ad Virg. Ge. II, 16. et Serv. ad Ge. II, 291. —483. tegebat emend. D. Heins. frustra. —484. nigra Col. Put. R. 2. —489. Hennea Col. Henea Ox. Æneam Put. Vulgo Ætnæa; vid. ad I, 93. —490. morti, non morte, Col. et R. 2; vid. not.

494. Mox, non Moxque, Col. —498. una peste Col. Parm. Med. Vulgo ima p., arbore ab imo excisa, Mars. —499. Vulgg. in colla, quod probat N. Heins. si auctore Gron. Obss. I, 13, elatam refingatur pro æratam, quod adstruit ex Val. Fl. V, 614, ubi vid. Burm. in colle ed. Basil. quod non displicebat Dausq. Utrumque, certe posterius, languet, nec verbis jam dudum satis convenit; in bella scripti, quod cum Modio recte, opinor, amplectuntur Dausq. Cell. Drak. et Lefeb. qui tamen male interpretatur: «jamdudum, h.e. statim corripit bipennem ex ære, (ut αὐχένα κόψας χαλκείῳ πελέκει dixit Apollon.) quam in, vel ad bella gerebat; ut aqua in potum, panis in cibum, pecunia in bellum, etc. Notus idiotismus et locus clarus, licet non intellectus Gronovio nec aliis.» Præstat Dausq. ratio: olim in usus belli præparatam; etsi vix dubito, quin poeta scripserit, aptatam jamdudum in bella, ad belli usum, non ad arbores cædendas, vel ad rura factam, ut VIII, 550; Ill. Ernesti simplicius putat dicere, omnem formulam instar epith. orn. elatam, pro bipenni bellica, ærata securi Æn. XI, 656.

505. Fronte Col. prob. Modio. —506. Jactatur, non Luctatur, Col. nutante id. et Ox. ut ap. Lucan. I, 141; Stat. Th. IX, 535; Sen. Thyest. 464 et 654, quos laudat N. Heins. mutante R. 2. Vulgo luctante. —509. Ita Colon. et ed. Veneta Marsi prior, ut altera in comment. ejus; virum s. magna r. Ox. et Put. vulgo viros s. magna ruina. —510. cædi recte forsan ex ed. Veneta a. 1483, recepit Lefeb. tædis vel invitis membranis scribendum credebant N. Heins. et Casaub. ad marg. ed. Gryph. Vocem conterminus cum secundo casu junxit, citatus a Draken. Apul. Met. VI, p. 118 et 120, ed. Pricæi, vel p. 178 et 180, ed. Elmenh. Sed cæsis neminem conjecisse, merito miratur Cl. Ernesti. —513. Vorticibus Med. et al. vid. ad II, 631, et not. ad III, 475. —514. lumina torret duo scripti cum R. 3, Parm. Med. robora t. Veneta prior. —515. semusta Drak. et Lefeb. Sed. vid. ad III, 16. —519. dubio omnes scripti et editi ante Marsum, qui primus subito dedit. —520. eventu Parm. priori malebat N. Heins.

524. at emend. Dausq. et Barth. Adv. V, 15; quod præter Cell. tacitus recepit Lef. —526. appetit Col. et Put. cum ed. Veneta a. 1483. Vulg. oppetit tuetur Lef. et exponit: facie ob terram prona, hanc ore mordet. Male! v. not. —533. Raptabant, non Raptabat, scripti et R. 2; havebant Col. habebant Ox. et Put.

540. femur scripti et edd. antt. Vulg. simul primus edidit Nicander, vel potius, teste Lef. Benessa. Buta e scriptis recepere Cell. Drak. Lef. Butes memoratur Virg. Æn. V, 372, et alius Æn. IX, 647; XI, 691; Bura R. 3; Butta plurimæ ex. priscis edd. Vulgo Bucca. Sed Buca Marsus et Martinus Herbip. probb. Dausq. N. Heins. et Draken. quoniam Buca cognomen Æmiliæ gentis, et urbs Italiæ, de qua vid. ad VIII, 564. —542. luxere, non misere Col. et Oxon. cum R. 2; vid. not. —546. Ithemon, non Hiremon, Col. Irhemon R. 2. Comma et parenthesin tacite delevit Lefeb. —548. spoliat scripti. —549. irrupit, non irrumpit, scripti. —551. Viriasius Col. et R. 2. —552. nulli victus Col. quod et placebat Dausq. qui vulgatum n. melius explicabat: nulli melius fuit, magis profuit. —557. Arauricus Col. cum R. 3, Parm. Med. Araucus Put. In aliis Avaricus et Auraricus; vid. ad III, 403. —559. certamina, non certamine, duo scripti et R. 2. —560. referens scil. Hannibal, male et invitis libris, neque admonitis quidem lectoribus, edidit Lefeb. —565. Fadium malebat N. Heins. quod tacitus recepit Lefeb.

573. aspexit conj. Burm. accessit, vel agnovit Drak. Posses etiam excepit, ut ap. Virg. Æn. III, 332 et al. —578. exacta Tell. —583. jacentia, non latentia, Col. h.e. tranquilla, non commota, ut locis, a N. Heins. adscriptis, Lucan. I, 261; III, 524; V, 434, 443; Val. Fl. III, 731; VI, 211; Stat. Silv. II, ii, 29, 74, et Theb. VII, 87; Martial. V, 1; cubat unda, Grat. Cyneg. 434; stagna sedent, et al. Epitheton tamen h.l. languet, et præstiterit patentia h.e. late extenta, vel virentia. —584. exanimum Parm. sed sono minus grato; conf. VV. DD. ad Virg. Æ. I, 484; IV, 8; IX, 444, 451; X, 496. —588. quemve Col. quod et conj. Dausq. Vulgo quæve. Modius suspic. quæ te. —592. Utque scripti et priscæ edd. ante Marsum, qui primus edidit Atque, quod Dausq. et Cell. interpretantur continuo, statim; de qua particulæ vi cf. Gronov. ad Liv. XXVI, 39; Duker. et Drak. ad Liv. XXVII, 21; Davis. ad Cic. Legg. II, 4; Burm. et Heyne ad Virg. Ge. I, 203, et Æn. VI, 162; conf. sup. not. ad II, 134.

599. Fit pro At, Put. unde Sic reposuit Lef. ut sit pro utinam, de quo vid. ad II, 301. Idem minuat ex Col. Put. et R. 2; recepit. Sed quis non videt locum ita languere? —601. careque emtum pro seroque e. recte, opinor, conj. Schrader in Obss. p. 27, 28, ubi monet, illud emtum sic nude non poni, sed solemnia verba esse emere care, (ut ap. Hor. Ep. II, i, 238) magno, parvo, minimo, morte, (v. Drak.) literasque s et c millies a librariis permisceri, vel ultimam præcedentis vocis literam, adhærentem initio sequentis sic exaratæ cr, causam vitii fuisse. —603. Hæc memorans tacite scripsit Lefeb. —606. Vulgg. aheno; conf. Gell. II, 3; Intpp. Virg. Æ. II, 470, et Hor. Od. I, xxxiii, 11. —607. medios, non medium, Col. Tell. R. 2; solumque Col. et Oxon. quod ex Virg. Æn. XI, 220, et XII, 466, petitum putabant Barth. et Drak. Vulgatam lect. cælumque defendit Dausq. et explicat: querelis et minis auras implet. Ortam potius crediderim ex loco Maronis Æn. I, 280, margini adscripto. —608. dicto, non dictu, omnes libri prisci ante Wolfii Basil. prob. Dausq. —615. concussis cavernis conj. Schmid. —624. refugi tacite, et contra omnes libros reposuit Lefeb. Voces pugnare et mons mox iterantur, unde saltem fontibus legendum putabat N. Heins. Non male, etsi displicet Schmidio, qui male pugnarunt fontibus jungit, et vulgatam lect. exponit: retro fluentes amnes et insurgentes pugnant montibus obpositis. —631. illata est Col. Put. Tell. R. 2; ut IV, 596; XI, 245, et aliis locis, a N. Heins. adpositis; conf. Gronov. Obss. II, 8; in alta, vel inalta est Oxon. Vulgo latebat, pro quo, ut solet, digladiatur Dausq. —633. Ablatus Col. et Tell. a m. pr. cum R. 2; quod recepit Lefeb. qui hæc notavit: «Drak. non magis quam alii capit. Ablatus nempe Flaminius a pugna cum Hannibale, terræ motu, in hos milites inciderat. Subintelligit hic poeta pronomen ut solet.» Sed vereor, ut multi sint, qui sapere virum doctum plus quam ceteros arbitrentur. —634. jam pro ïo conj. Dausq. cui fraudi fuisse suspicatur Draken. quod voc. ïo lætantis semper et triumphantis esse crediderit, quum et invocantis sit, etiam in luctu, ut IV, 779, et ap. Ovid. Met. III, 713; conf. Tibull. II, iv, 6, et Heins. ad Ovid. l.c. et V, 625. —646. fususque omnes scripti, quod recepit Lefeb. qui præterea tacite et invitis libris dedit in patriis, ut sententia h.l. sit: fusus etiam ipse inter catervas suorum fusas. —650. licet Col. —653. nostris hic curribus h.e. carpentis, Put. Tell. R. 2; Male! —654. vinctos refinxit Lefeb. Non male, sed frustra.

657. Confectus conj. Burm., ut aliqua certe mortis Flaminii mentio fiat; relinquit Puteol. et R. 2. —660. læva ob discrimina Martis, non sæva ad d. M., Colon. lævi, h.e. adversi (ut Mars sinister I, 8) malebat N. Heins. h.l. et XII, 208; quod merito placuisse videtur Drak. —665. Sic de mendo suspectum Cl. Ernesti, nescio quare. densæ cædis conj. N. Heins. et v. 671, Armatique. —672. Hostesne hos obitus? suspic. Dausq. —673. perstant, vel restant, frustra (vid. ad II, 639) emend. N. Heins. sed mox melius Ut vereor! Lefeb. En, vereor tacitus reposuit, ut passim; exstant conj. Withof.

676. ne vincat conj. N. Heins. Sed devincere, quod Lefeb. grave verbum videtur, pro simpl. vincere accipit Draken. quo sensu centies occurrit. —678. offusæ malebat N. Heins. ut XI, 271, Drak. voci exquisitiori substituentes vulgarem et tritam Lefeb. conf. V, 57.