| Be |
| That |
| khorāng |
| word |
| khnā-nānŭi |
| hear-ing |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bī-nī |
| his |
| mosō |
| bullock |
| zang |
| with |
| s’lai-nŭ |
| change-to |
| namai-naise. |
| wish-ed. |
| Khintu |
| But |
| bī |
| that |
| mānsŭi-ā |
| man |
| misai-nŭ |
| false-ly |
| hŭ-nŭ |
| give-to |
| namai-i-ā. |
| wish-ed-not. |
| Theo-bŭ |
| Yet |
| embrā-brā |
| again and again |
| bī-nai-khai, |
| begging-because of, |
| “lā, le, lā,” |
| “take, then, take,” |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| mosō-zang |
| bullock-with |
| mānsŭi-zang |
| mortal-with |
| s’lai-nānŭi, |
| exchang-ing, |
| gāgai |
| own |
| gāgai |
| own |
| mon-au |
| mind-in |
| ga-hām19 |
| well |
| man-nānŭi, |
| find-ing, |
| azang20 |
| one-person |
| sā-se |
| one |
| azang |
| one person |
| sā-se |
| one |
| māmār |
| quickly |
| thāng-lai-naise. |
| went-away. |
| Be-baidi-nŭ |
| This-manner-in |
| thāng-ŭi |
| going |
| thāng-ŭi21 |
| going |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bong-fāng |
| tree |
| fāng-se |
| one |
| sing-au |
| under |
| burmā |
| goat |
| lā-nai |
| lead-ing |
| mānsŭi |
| man |
| sā-se |
| one |
| zo-bai |
| sitting |
| thā-nai22 |
| stay-ing |
| nu-nānŭi, |
| seeing, |
| bī-bŭ |
| he-too |
| be-au-nŭ |
| there-indeed |
| zo-naise. |
| sit-did. |
| Be-baidi |
| This-way |
| zo-bai |
| sit-ting |
| thā-bā, |
| stay-ing, |
| moso-ā |
| bullock |
| hā-su-dangman. |
| defecated. |
| Phāre |
| Then |
| bĭ |
| that |
| burmā |
| goat |
| lānai |
| leading |
| mānsŭi-a |
| man |
| bung-naise, |
| said |
| “be |
| that |
| mosō-nī |
| bullock’s |
| udu-i-ā |
| belly |
| gob-long-bai, |
| is burst, |
| arŭ |
| more |
| sān |
| day |
| sā-se23 |
| one |
| thābā |
| staying |
| be |
| it |
| thoi-sī-gan.” |
| die-perish-will. |
| Be-au-bŭ |
| Then |
| bi |
| that |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| gomā |
| true |
| nung-nā=nŭi, |
| thinking, |
| moso-khō |
| bullock |
| bī-nī |
| his |
| burmā-zang |
| goat-with |
| s’lai-naise. |
| exchanged. |
| Be-baidi |
| This-way |
| thāng-ŭi, |
| going, |
| ārŭ |
| also |
| sā-se |
| one |
| thālit |
| banana |
| lā-nai |
| bearing |
| mānsŭi |
| man |
| lŭgŭ |
| meeting |
| man-nanŭi, |
| getting, |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bŭ |
| also |
| zo-dangman. |
| sit-did. |
| Khintu |
| But |
| burmā-i-ā |
| goat |
| gāngsŭ24 |
| grass |
| ukhui-nānŭi |
| hungering |
| ba-brāp |
| restless |
| bai-nai-au25 |
| wandering-on |
| bī |
| he |
| zo-nŭ |
| sit-to |
| sukhu |
| pleasure |
| man-e-khai, |
| get-not-because of, |
| burmā-khō |
| goat |
| bubā, |
| beat-ing, |
| burmā |
| goat |
| bā bā |
| ba-baa |
| han-naise. |
| say-did. |
| Obānŭ, |
| Then |
| “ese |
| thus |
| mengnāi-i-au |
| tired-being |
| āng |
| I |
| nang-khō |
| you |
| mā-brŭi |
| what-way |
| bā-gan?” |
| carry-shall? |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| brāp-nānŭi, |
| angered-being |
| gār-nŭ26 |
| to get rid |
| lubui-bā, |
| wishing, |
| be |
| that |
| thālit |
| banana |
| lā-nai |
| carry-ing |
| mānsŭi-ā, |
| man |
| thālit-khō |
| bananas |
| ābrā-nŭ |
| fool-to |
| hŭ-nānŭi, |
| giv-ing, |
| bī |
| he |
| burmā-khō |
| goat |
| lāng-naise. |
| take-did. |
| Bī-baidi-nŭ |
| This-way-indeed |
| bī-sŭr |
| they |
| bi-ni-frai |
| there-from |
| thāng-lai-naise.27 |
| go-away-did. |
| Ere-au-nŭ |
| There-upon |
| sā-se |
| one |
| mānsŭi |
| man |
| bī-nī |
| his |
| sigāng-thing |
| front-direction |
| āsī |
| finger |
| khrep-khrep |
| snap-snap |
| dām-nānŭi |
| sound-ing |
| fai-dang. |
| come-did. |
| Obā-sŭ |
| Then |
| khāthi-au |
| near |
| lŭgŭ |
| meeting |
| man-bā, |
| getting |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| bung-naise, |
| said |
| “āng |
| I |
| burmā |
| goat |
| mā-se |
| one |
| mānī |
| up-to |
| hŭ-nānŭi, |
| giv-ing, |
| be |
| those |
| thālit-khō |
| bananas |
| lābōdang. |
| carried-away. |
| Theo-bŭ |
| Yet |
| āng-nī-au |
| from-me |
| thālit |
| banana (you) |
| bī-ŭ!” |
| beg! |
| Erŭi |
| So |
| han-nānŭi, |
| say-ing, |
| “nang |
| you |
| thālit |
| banana |
| zā-nŭ |
| eat-to |
| lubui-dang-bā,28 |
| wish-do-if |
| nang-nī |
| your |
| bidyā-khō |
| skill |
| āng-nŭ |
| me-to |
| hŭ,” |
| give, |
| han-nānŭi, |
| say-ing, |
| bī |
| he |
| bī-au-nŭ |
| there |
| hurā-se |
| hour-one |
| māni |
| till |
| sŭlŭng-nānŭi, |
| teaching, |
| zenthen-ŭi |
| as best |
| hā-nānŭi, |
| able-being |
| thālit-khō |
| bananas |
| bī-nŭ |
| him-to |
| hŭ-nānŭi, |
| giving |
| āsī |
| finger |
| khrep-khrep |
| snap-snap |
| dām-nānŭi |
| sound-ing |
| thāng-naise. |
| depart-ed. |
| Thāng-ŭi |
| Going |
| thāng-ŭi, |
| going |
| mai |
| rice |
| gezer |
| tall |
| dāp-se-au |
| field-one-in |
| khī-nŭ |
| defecate-to |
| onkhāt-nānŭi |
| going-out |
| khī-nai-au |
| (in the process) |
| bī-nī |
| his |
| bidyā-khō |
| leaving |
| bau-gār-naise. |
| forgot. |
| Arŭ |
| And |
| be |
| that |
| mai-gezer-au-nŭ |
| rice-tall-in |
| gamā-bai29 |
| lost-is |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| mai-khō |
| rice |
| themā |
| lice |
| nai-nai-baidi30 |
| seeking-like |
| nai-naise. |
| searched. |
| Be-au-nŭ |
| Then |
| mai-nī |
| rice-of |
| girimā-i-a31 |
| owner |
| mai |
| rice |
| hā-bai-tha-dangman32 |
| was broken down |
| nu-nānŭi, |
| seeing |
| bī-khō |
| him |
| sŭng-naise, |
| asked |
| “nang-hā |
| you |
| be-au |
| there |
| mā |
| what |
| gamā-dang? |
| have lost? |
| Āng-nī |
| My |
| mai-fŭr-hā |
| rice plants |
| hām-ā |
| ruined |
| zo-thro-bai.”33 |
| flattened-utterly-are. |
| Ābrā |
| Fool |
| bung-naise, |
| say-did, |
| “āng-hā |
| I |
| thākā |
| rupees |
| zokhai-brŭi-ni |
| sixteen of |
| bidyā |
| skill |
| man-se |
| one |
| be-au-nŭ |
| there |
| gamā-bai. |
| lost. |
| Nang-bŭ |
| You-too |
| āng-zang |
| me-with |
| namai-phā-bā, |
| seek-come-ing |
| āng |
| I |
| nang-khō |
| you-to |
| ga-hām |
| well |
| man-gan,”34 |
| meet-will, |
| han-nai-khai, |
| saying-because-of |
| bī-bŭ |
| he-too |
| namai-ŭi |
| seeking |
| namai-ŭi |
| seeking |
| man-e-khai35 |
| get-not-because of |
| brāp-nānŭi, |
| angry-being |
| “nang-nī |
| your |
| khorāng-ā |
| tale |
| misā,” |
| false, |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| āsī |
| fingers |
| dām-bā, |
| sounding, |
| “āfā, |
| father, |
| dā |
| now |
| āng |
| I |
| man-bai!” |
| get-have! |
| han-nānŭi |
| saying |
| ābrā-i-ā |
| fool |
| khāt-lāng-naise. |
| ran-away. |
| Arŭ |
| And |
| be-baidi-nŭ |
| that-way-exactly |
| thāng-ŭi |
| going |
| thāng-ŭi |
| going |
| fukuri |
| pond |
| man-se |
| one |
| man-hŭi-bā36 |
| meet-ing |
| be-au-bŭ |
| there-too |
| bī |
| he |
| khī-nānŭi, |
| defecating, |
| bī-nī |
| his |
| bidyā-khō |
| art |
| baugār-naise. |
| forgot. |
| Phāre |
| Then |
| bi |
| he |
| nāmai-e37 |
| seeking |
| nāmai-e |
| seeking |
| man-ā-khŭi. |
| get-not-did. |
| Ere-au-nŭ |
| There-on |
| sā-se |
| one |
| mansŭi |
| man |
| lŭgŭ |
| meeting |
| man-nānŭi |
| getting |
| sŭng-naise, |
| ask-ed |
| “nang-hā |
| you |
| be-au |
| there |
| ma |
| what |
| gamā-dang?” |
| lost-have, |
| hanbā, |
| saying, |
| “āfā, |
| father, |
| āng-hā |
| I |
| be-au |
| there |
| ga-hām |
| good |
| basthu |
| thing |
| man-se |
| one |
| gamā-bai; |
| lost; |
| nang-bŭ |
| you too |
| namai-bā, |
| seeking, |
| āng |
| I |
| gahām |
| well |
| man-gō,” |
| meet-will, |
| bung-nai-au38 |
| saying |
| bī-bŭ |
| he-too |
| bī-zang |
| him-with |
| nāmai-fai-naise, |
| search-come-did, |
| ārŭ |
| and |
| un-au |
| then |
| nāmai-ŭi |
| seeking |
| nāmai-ŭi |
| seeking |
| hā-bru |
| earth-mud |
| zang |
| with |
| musunlā-musunlī |
| hugger-mugger |
| zā-nānŭi, |
| becoming |
| theo-bŭ |
| yet |
| man-e-khai, |
| get-not-because of |
| bī |
| that |
| mānsŭi-ā |
| man |
| brāp-nānŭi |
| angry-being |
| āsi |
| fingers |
| dām-naise. |
| sounded. |
| Obā |
| Then |
| bī, |
| he, |
| “O āfā, |
| O father, |
| dā-sŭ, |
| now-inded |
| āng |
| I |
| be-khō |
| it |
| man-bai,” |
| got-have, |
| han-nānŭi, |
| saying, |
| rong |
| happy |
| zā-nānŭi, |
| becoming, |
| no-hā-lāgi |
| house-up-to |
| khrep-khrep |
| snap-snap |
| dām-nānŭi, |
| sounding |
| no |
| house |
| man-hŭi-naise. |
| went and reached. |
| Bī-khō |
| Him |
| nu-nānŭi |
| seeing |
| brai |
| old man |
| burui-ā |
| old woman |
| mini-sŭ-naise. |
| laugh-much-did. |
| Aglā |
| First |
| bī-khō |
| him |
| sinai39 |
| recognition |
| man-ā-khŭi-man, |
| get-not-did |
| unau |
| after |
| sŭng-nānŭi |
| ask-ing |
| mithī-naise. |
| knew. |
| Ārŭ |
| And |
| thākā-fŭr |
| rupees |
| mā |
| what |
| khām-khŭ?” |
| did? |
| “han-bā, |
| saying |
| bung-naise, |
| (he) said, |
| “āng |
| I |
| hingzau |
| girl |
| sā-se |
| one |
| lābō-dangman. |
| take-did. |
| Be-hā |
| Her |
| megon |
| eyes |
| thai-ne |
| two |
| bŭ |
| also |
| bet-nai. |
| were burst. |
| Bī-nī-khai |
| Therefore |
| ārŭ |
| also |
| mosō |
| bullock |
| s’lai-naise. |
| exchanged. |
| Bī-bŭ |
| It-too |
| āng-khō |
| me |
| bā-nŭ |
| to carry |