Muito foi, sendo sentidos

nam nos sentir h[~u]a armada

mas so quem teue pedreiras

pode alcançar ditas tantas


Sahio o dia bem cedo

porque bem de madrugada

vinha ver qual dos dous soes

o tal dia gouernaua


A tempo que os marinheiros

hiam colhendo as amarras

disendo na sua lingua

uento em poupa, mar bonança


E largando a Nao Real

deu à vella toda a armada

saluando a Nao que a Bellem

trouxe o pam que a tantos salua.


A torre nos fes conuite

con doce que chamam balla

e por ser menhan, nos deu

salua, sem pucaro de agua


Ouue tiros como area

e hera a fumaça tanta

que areava; tanto asim

que areou a mesma praya


Neste mesmo tempo a torre

que inda que velha se chama

nam deixa de ter seus fumos

inda depois de enterrada


Fes suas peças, e tanto

que a de Belem, asustada

cuidando ardia: foj logo

valler lhe por sima da agua


Se nam fora Caparica

que por vesinha chegada

lhe deu fumo do murraõ

e desseo a acompanhalla


Senam con ballas de fogo

talves con tiros de lagrimas

tanto asim, que a capa rica

que trouxe, leuou molhada


Fomos rompendo o Christal

do Tejo; o quem pintâra

as despedidas dos montes

e as saudades das aguas


Acompanharam nos sempre

barquinhas, botes, fragatas

que isto de levar barquinha

he aliuio das jornadas


Tomamos de h[~u]a Pilloto

somente por ser usança

que os ardilosos Ingleses

tem a barra decorada


Depois de passar as Torres

entramos pella anciada

de sam Iuseph donde as ueses

fomos alguns camaradas


A ver entrar Naos Inglesas

a ver sahir Naos de Olanda

a uer hir Naos para a India

e a uer dar fundo as armadas


Lembroume o passado tempo

e deste agora a mudança;

Mas tudo fas por melhor

quem estas mudanças traça


Chegamos a sam Giam

longe alg[~u] tanto da Patria

que inda que fraca Lisboa

pôde lançar longe a barra


Tanto hera o fogo na Torre

que cuidando se queimaua

(sem ter auiso do Ceo)

fogio de lob toda a armada


A outra Torre de fronte

tanto estoutra a remedaua

que parecia Bogio

que con Cachopos brincaua


Logo auistamos Cascaes

imperio de mil Monarchas

que por Pentecoste, deixam

o exercicio das barcas


A Guîa fomos deixando

por serem os todos Aguias

no uoar con tanto Norte

que assas foj pesada graça


Alongamonos da Roca;

esse ella fora de Cana,

acharamos o Canal

sem ser na Costa de França


O vento nos desuiou

de terra; con força tanta

que cõ os mares fiseraõ

seu dever as enjoadas


Naõ se uio mais terra alg[~u]a,

viasse so Ceo, e agua,

h[~u] que pedia o Eu

outro que pedia O âtra


Heraõ tudo inglesias

gut mora de madrugada,

gut naite â noite, e a biar

suprindo na falta da agua


Fomos con contrarios ventos

oito dias; e a jornada

se perdia, porque o Norte

cortês nos acompanhava


Auistamos hum Navio

que vinha da gran Bretanha

para as partes do Oriente

e o vio, vendo a Capitania


Ao bater as bandeiras

posse â trinca, ou â capa

disparando toda a peça

de huã bauda e outra banda


Mas como as Magestades

ja mais estaõ obrigadas

a agradecer cortesias

respondeo a Almiranta


Foy hum dos dias alegres

que tiuemos na jornada

mas ausentandosse o vento

posnos tres dias em calma


Sahiraõ os Bargantins

visitousse a Capitania

e os clarins dauaõ tangendo

noticias da bonança


Ouue brindes nos navios

tantos; que ao hir para a cama

ouue gente que cahio

sete veses, sem ser sancta,


Soprou ao outro dia

viração do mar, mas branda

e nos pos em breves horas

junto á costa de Biscaya


Continuou con mais força

este vento; e na semana

vespera das Ladainhas,

mediosse o canal a braças


Os abraços foraõ muitos

as cantigas, as guitarras

os jogos, os antremeses

as mascarilhas, e as danças


E o terço, que cada dia

na nossa Nao se resava

tres veses se duplicou

tendo no fin sua salva


Tantum ergo sacramentum

con devaçaõ se cantaua

porque a nossa Nao trasia

muita gente de ordens sacras


Ao outro dia vimos

muitas Naos, e toda a Armada

foj para reconhecellas

conheceram ser de Olanda


A minha por mais ligeira

quis ser a mais empenhada

e largando o pano todo

deu a toda Olanda caça


H[~u]a peça lhe atirou

porem nam lhe deu a balla

que se lhe dera o pilouro

fora ureador na camara


Recolheu todas as vellas

e apagou a confiança

porque ficou temerosa

uendo estoutra temeraria


Trouxe todas prisioneiras

â Nao real; que bem paga

do esferço do Capitão

fes mesuras (digo) arfaua


Seguiraõnos prisioneiras;

porem fes o dia pausa,

e nos fomos como sempre

entrar con o terço de guarda


Pouco se dormio a noite

porque rodaraõ as camas

con os mares; e por força

se jugaraõ, as canastras


Entre estas descompusturas

que o t[~e]po imperfeito causa

se uiraõ de notta negra

figuras de notta branca


E por ser historia breue

quero que estejais na maxima,

ouue gallo que cantou

sem que se negasse a causa


A estes gritos e voses

acordou a madrugada

dando da terra noticias

posto que do Ceo chegaua


Os marinheiros gritando

vieraõ bater na camara,

eu chamey por sancto Antonio

tremendo como h[~u]as varas


Porque h[~u] desia orirù,

outro gut chimê, e tanta

arenga sem se entender

fas perder a confiança


Entendi que nos pediaõ;

e pedir de madrugada

inda que sejaõ aluisaras

ninguem lhe fes boa cara


Pusme em pè e disse, amigos

leuantar todos da cama

que temos terra por proa

nam poupemos dita tanta


Fomos para sima e vimos

huã distancia nevada

que só a tinhaõ por terra

os que a tinhaõ por patria


Porem ao meyo dia

a uimos destinta, e clara

muitos montes, muitas torres,

muitas terras, muitas casas.


Mandousse huã Nao de auiso

a Plemut, que sendo Infanta

(ou Princesa) nam he muito

que fosse a mais auisada


Lançamos de tarde ferro

e vimos vir para a Armada

hum barco de pescadores

gente san, rustica, e branda


Vinham providos de peixe

sardas, lagostas, e cabras

marisco, de que se fes

huã cea regalada


Ouue em terra a noite toda

fogos em tanta abundancia

que obrigou a que os Nauios

fossem pondo luminarias


Muito foguete do ar

lançou a nossa Almiranta

que por serem de Lixboa

dessiam cheyos de lagrimas


As fortallesas da terra

atiraram; na anciada

tudo hera fogo e estrondo

tudo trompetas bastardas


Mandousse buscar refresco

a terra; de madrugada

e trouxesse muito pam

ouos, gallinhas, e caça


Muitas flores differentes

marauilhas, goiuos, salua,

alecrin, crauos, tomilho

pombos, vitellas, e auguada


Tudo nos foi nesseçario

porque tres dias sobre ancora

estiuemos; por o vento

ser contra a nossa jornada


Apesar do fero Norte

fomos na volta de França

que todos lançamos voltas

pelas exequias da calma


Chegou dia da Asençam

e teve a Capitania

o Sñor exposto á hora

sermam e missa cantada


Aparecerão Nauios

e a tarde foy festejada

porque dançando alavella

tocauaõ clarins as vaccas


Hiaõ para Portugal

escreueosse muita carta

deusse noticias do tempo

das borrascas, das bonanças