Muito foi, sendo sentidos
nam nos sentir h[~u]a armada
mas so quem teue pedreiras
pode alcançar ditas tantas
Sahio o dia bem cedo
porque bem de madrugada
vinha ver qual dos dous soes
o tal dia gouernaua
A tempo que os marinheiros
hiam colhendo as amarras
disendo na sua lingua
uento em poupa, mar bonança
E largando a Nao Real
deu à vella toda a armada
saluando a Nao que a Bellem
trouxe o pam que a tantos salua.
A torre nos fes conuite
con doce que chamam balla
e por ser menhan, nos deu
salua, sem pucaro de agua
Ouue tiros como area
e hera a fumaça tanta
que areava; tanto asim
que areou a mesma praya
Neste mesmo tempo a torre
que inda que velha se chama
nam deixa de ter seus fumos
inda depois de enterrada
Fes suas peças, e tanto
que a de Belem, asustada
cuidando ardia: foj logo
valler lhe por sima da agua
Se nam fora Caparica
que por vesinha chegada
lhe deu fumo do murraõ
e desseo a acompanhalla
Senam con ballas de fogo
talves con tiros de lagrimas
tanto asim, que a capa rica
que trouxe, leuou molhada
Fomos rompendo o Christal
do Tejo; o quem pintâra
as despedidas dos montes
e as saudades das aguas
Acompanharam nos sempre
barquinhas, botes, fragatas
que isto de levar barquinha
he aliuio das jornadas
Tomamos de h[~u]a Pilloto
somente por ser usança
que os ardilosos Ingleses
tem a barra decorada
Depois de passar as Torres
entramos pella anciada
de sam Iuseph donde as ueses
fomos alguns camaradas
A ver entrar Naos Inglesas
a ver sahir Naos de Olanda
a uer hir Naos para a India
e a uer dar fundo as armadas
Lembroume o passado tempo
e deste agora a mudança;
Mas tudo fas por melhor
quem estas mudanças traça
Chegamos a sam Giam
longe alg[~u] tanto da Patria
que inda que fraca Lisboa
pôde lançar longe a barra
Tanto hera o fogo na Torre
que cuidando se queimaua
(sem ter auiso do Ceo)
fogio de lob toda a armada
A outra Torre de fronte
tanto estoutra a remedaua
que parecia Bogio
que con Cachopos brincaua
Logo auistamos Cascaes
imperio de mil Monarchas
que por Pentecoste, deixam
o exercicio das barcas
A Guîa fomos deixando
por serem os todos Aguias
no uoar con tanto Norte
que assas foj pesada graça
Alongamonos da Roca;
esse ella fora de Cana,
acharamos o Canal
sem ser na Costa de França
O vento nos desuiou
de terra; con força tanta
que cõ os mares fiseraõ
seu dever as enjoadas
Naõ se uio mais terra alg[~u]a,
viasse so Ceo, e agua,
h[~u] que pedia o Eu
outro que pedia O âtra
Heraõ tudo inglesias
gut mora de madrugada,
gut naite â noite, e a biar
suprindo na falta da agua
Fomos con contrarios ventos
oito dias; e a jornada
se perdia, porque o Norte
cortês nos acompanhava
Auistamos hum Navio
que vinha da gran Bretanha
para as partes do Oriente
e o vio, vendo a Capitania
Ao bater as bandeiras
posse â trinca, ou â capa
disparando toda a peça
de huã bauda e outra banda
Mas como as Magestades
ja mais estaõ obrigadas
a agradecer cortesias
respondeo a Almiranta
Foy hum dos dias alegres
que tiuemos na jornada
mas ausentandosse o vento
posnos tres dias em calma
Sahiraõ os Bargantins
visitousse a Capitania
e os clarins dauaõ tangendo
noticias da bonança
Ouue brindes nos navios
tantos; que ao hir para a cama
ouue gente que cahio
sete veses, sem ser sancta,
Soprou ao outro dia
viração do mar, mas branda
e nos pos em breves horas
junto á costa de Biscaya
Continuou con mais força
este vento; e na semana
vespera das Ladainhas,
mediosse o canal a braças
Os abraços foraõ muitos
as cantigas, as guitarras
os jogos, os antremeses
as mascarilhas, e as danças
E o terço, que cada dia
na nossa Nao se resava
tres veses se duplicou
tendo no fin sua salva
Tantum ergo sacramentum
con devaçaõ se cantaua
porque a nossa Nao trasia
muita gente de ordens sacras
Ao outro dia vimos
muitas Naos, e toda a Armada
foj para reconhecellas
conheceram ser de Olanda
A minha por mais ligeira
quis ser a mais empenhada
e largando o pano todo
deu a toda Olanda caça
H[~u]a peça lhe atirou
porem nam lhe deu a balla
que se lhe dera o pilouro
fora ureador na camara
Recolheu todas as vellas
e apagou a confiança
porque ficou temerosa
uendo estoutra temeraria
Trouxe todas prisioneiras
â Nao real; que bem paga
do esferço do Capitão
fes mesuras (digo) arfaua
Seguiraõnos prisioneiras;
porem fes o dia pausa,
e nos fomos como sempre
entrar con o terço de guarda
Pouco se dormio a noite
porque rodaraõ as camas
con os mares; e por força
se jugaraõ, as canastras
Entre estas descompusturas
que o t[~e]po imperfeito causa
se uiraõ de notta negra
figuras de notta branca
E por ser historia breue
quero que estejais na maxima,
ouue gallo que cantou
sem que se negasse a causa
A estes gritos e voses
acordou a madrugada
dando da terra noticias
posto que do Ceo chegaua
Os marinheiros gritando
vieraõ bater na camara,
eu chamey por sancto Antonio
tremendo como h[~u]as varas
Porque h[~u] desia orirù,
outro gut chimê, e tanta
arenga sem se entender
fas perder a confiança
Entendi que nos pediaõ;
e pedir de madrugada
inda que sejaõ aluisaras
ninguem lhe fes boa cara
Pusme em pè e disse, amigos
leuantar todos da cama
que temos terra por proa
nam poupemos dita tanta
Fomos para sima e vimos
huã distancia nevada
que só a tinhaõ por terra
os que a tinhaõ por patria
Porem ao meyo dia
a uimos destinta, e clara
muitos montes, muitas torres,
muitas terras, muitas casas.
Mandousse huã Nao de auiso
a Plemut, que sendo Infanta
(ou Princesa) nam he muito
que fosse a mais auisada
Lançamos de tarde ferro
e vimos vir para a Armada
hum barco de pescadores
gente san, rustica, e branda
Vinham providos de peixe
sardas, lagostas, e cabras
marisco, de que se fes
huã cea regalada
Ouue em terra a noite toda
fogos em tanta abundancia
que obrigou a que os Nauios
fossem pondo luminarias
Muito foguete do ar
lançou a nossa Almiranta
que por serem de Lixboa
dessiam cheyos de lagrimas
As fortallesas da terra
atiraram; na anciada
tudo hera fogo e estrondo
tudo trompetas bastardas
Mandousse buscar refresco
a terra; de madrugada
e trouxesse muito pam
ouos, gallinhas, e caça
Muitas flores differentes
marauilhas, goiuos, salua,
alecrin, crauos, tomilho
pombos, vitellas, e auguada
Tudo nos foi nesseçario
porque tres dias sobre ancora
estiuemos; por o vento
ser contra a nossa jornada
Apesar do fero Norte
fomos na volta de França
que todos lançamos voltas
pelas exequias da calma
Chegou dia da Asençam
e teve a Capitania
o Sñor exposto á hora
sermam e missa cantada
Aparecerão Nauios
e a tarde foy festejada
porque dançando alavella
tocauaõ clarins as vaccas
Hiaõ para Portugal
escreueosse muita carta
deusse noticias do tempo
das borrascas, das bonanças